事務用機械の市場規模の推移 | 1985〜2024年
市場規模がどう推移したか?
電卓・ワープロの縮小期(1985〜2000年)電卓とワープロの生産がほぼ消えた。事務用機械の生産額は1985年の1兆2,370億円から2000年には6,430億円まで減った。電卓の生産量は8,603.2万台から184.1万台へ減った。ワープロは1989年の283.8万台を山に、2000年には17.5万台まで落ちた。
コピー機の縮小期(2000〜2014年)残った柱のコピー機も縮んだ。コピー機の生産額は2000年の4,920億円から2014年には294.1億円まで減り、市場全体も同じ2014年に567.4億円の底をつけた。
下げ止まり(2014〜2024年)縮小が止まった。生産額は2019年に859.9億円まで戻り、コピー機は2024年に523.3億円・11.4万台となった。
上場企業はどう意思決定したか?
電卓の価格競争が激しくなると、各社は電卓から撤退し、複写機など他の事業に経営資源を移した。シャープは電卓の価格競争から抜け、液晶など独自デバイスに技術と資金を集中した。キヤノンは1975年に電卓事業から撤退し、1977年に多角化を整理して研究開発を事務機に集中した。
国内の生産が縮小した1990年代以降、各社は海外の販売網を買収し、事業を統合した。リコーは1995年にGESTETNER HOLDINGS、2001年にLANIER WORLDWIDE、2008年にIKON Office Solutionsを買収した。コニカミノルタは2003年に開発・販売・生産を1つに集約した。キヤノンは事務機の成熟を受けてオセを買収した。
市場が底をつけた2010年代には、事務機以外の分野に注力した。キヤノンは東芝メディカルを6,655億円で買収し、コニカミノルタは遺伝子診断のAmbryを買収したが、2025年に全株式を譲渡した。富士フイルムは米ゼロックスとの合弁を解消し、富士ゼロックスを完全子会社とした。リコーは2024年に東芝テックと合弁会社エトリアを設立した。
事務用機械 › 電卓 | 国内市場規模・生産額・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 1,670 | 億円 | 86,032 | 千台 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 970 | 億円 | 64,211 | 千台 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 740 | 億円 | 53,776 | 千台 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 960 | 億円 | 68,119 | 千台 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 1,180 | 億円 | 71,687 | 千台 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 1,070 | 億円 | 67,479 | 千台 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 1,170 | 億円 | 69,371 | 千台 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 920 | 億円 | 55,800 | 千台 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 780 | 億円 | 41,576 | 千台 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 480 | 億円 | 20,171 | 千台 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 300 | 億円 | 5,565 | 千台 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 290 | 億円 | 3,249 | 千台 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 330 | 億円 | 3,238 | 千台 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 220 | 億円 | 2,705 | 千台 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 160 | 億円 | 2,402 | 千台 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 97 | 億円 | 1,841 | 千台 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 67 | 億円 | 1,301 | 千台 |
| 2002年 | 1月〜12月 | 43 | 億円 | 683 | 千台 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 43 | 億円 | 378 | 千台 |
| 2004年 | 1月〜12月 | 30 | 億円 | 183 | 千台 |
| 2005年注1 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | 94.5 | 千台 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 12 | 億円 | n/a | 千台 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 6.7 | 億円 | 19.2 | 千台 |
| 2008年 | 1月〜12月 | 4 | 億円 | n/a | 千台 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 2.8 | 億円 | n/a | 千台 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 2 | 億円 | n/a | 千台 |
主な企業
調査中
正式名: 事務用機械 › 電子式卓上計算機(内数)
事務用機械 › コピー機 | 国内市場規模・生産額・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 6,220 | 億円 | 2,701 | 千台 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 5,030 | 億円 | 2,580 | 千台 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 4,580 | 億円 | 2,209 | 千台 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 4,820 | 億円 | 2,287 | 千台 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 5,020 | 億円 | 2,261 | 千台 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 5,230 | 億円 | 2,398 | 千台 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 5,510 | 億円 | 2,655 | 千台 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 5,510 | 億円 | 2,377 | 千台 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 5,190 | 億円 | 2,207 | 千台 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 5,370 | 億円 | 2,144 | 千台 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 5,400 | 億円 | 1,957 | 千台 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 5,460 | 億円 | 1,903 | 千台 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 6,160 | 億円 | 2,071 | 千台 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 5,570 | 億円 | 1,747 | 千台 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 5,560 | 億円 | 1,686 | 千台 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 4,920 | 億円 | 1,379 | 千台 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 3,600 | 億円 | 1,150 | 千台 |
| 2002年 | 1月〜12月 | 3,190 | 億円 | 937 | 千台 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 2,800 | 億円 | 939 | 千台 |
| 2004年 | 1月〜12月 | 2,800 | 億円 | 928 | 千台 |
| 2005年注1 | 1月〜12月 | 2,899 | 億円 | 780.1 | 千台 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 2,371.4 | 億円 | 481.6 | 千台 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 2,074.6 | 億円 | 460.5 | 千台 |
| 2008年 | 1月〜12月 | 1,438.1 | 億円 | 347.4 | 千台 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 933.7 | 億円 | 218.5 | 千台 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 660.7 | 億円 | 168.7 | 千台 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 543.5 | 億円 | 130.1 | 千台 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 458.8 | 億円 | 112.1 | 千台 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 331.8 | 億円 | 68.1 | 千台 |
| 2014年 | 1月〜12月 | 294.1 | 億円 | 67.1 | 千台 |
| 2015年 | 1月〜12月 | 349.3 | 億円 | 73.6 | 千台 |
| 2016年 | 1月〜12月 | 602.2 | 億円 | 135.8 | 千台 |
| 2017年 | 1月〜12月 | 443.6 | 億円 | 102.3 | 千台 |
| 2018年 | 1月〜12月 | 363.4 | 億円 | 63.9 | 千台 |
| 2019年 | 1月〜12月 | 475.6 | 億円 | 104.2 | 千台 |
| 2020年 | 1月〜12月 | 389.8 | 億円 | 91.4 | 千台 |
| 2021年 | 1月〜12月 | 358.3 | 億円 | 88.7 | 千台 |
| 2022年 | 1月〜12月 | 509.3 | 億円 | 117.7 | 千台 |
| 2023年 | 1月〜12月 | 446.9 | 億円 | 104.3 | 千台 |
| 2024年 | 1月〜12月 | 523.3 | 億円 | 113.6 | 千台 |
正式名: 事務用機械 › 複写機(内数)
事務用機械 › ワープロ | 国内市場規模・生産額・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 1,380 | 億円 | 1,123 | 千台 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 1,740 | 億円 | 2,047 | 千台 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 1,910 | 億円 | 2,188 | 千台 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 2,150 | 億円 | 2,565 | 千台 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 2,670 | 億円 | 2,838 | 千台 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 2,620 | 億円 | 2,534 | 千台 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 2,770 | 億円 | 2,673 | 千台 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 2,390 | 億円 | 2,243 | 千台 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 2,310 | 億円 | 2,285 | 千台 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 1,870 | 億円 | 1,990 | 千台 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 1,690 | 億円 | 1,823 | 千台 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 1,050 | 億円 | 1,249 | 千台 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 930 | 億円 | 1,335 | 千台 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 690 | 億円 | 1,052 | 千台 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 410 | 億円 | 692 | 千台 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 89 | 億円 | 175 | 千台 |
| 2001年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 千台 |
| 2002年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 千台 |
| 2003年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 千台 |
| 2004年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 千台 |
主な企業
調査中
正式名: 事務用機械 › 日本語ワードプロセッサ(内数)
事務用機械 | 国内市場規模・生産額
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 12,370 | 億円 | n/a | n/a |
| 1986年 | 1月〜12月 | 10,540 | 億円 | n/a | n/a |
| 1987年 | 1月〜12月 | 9,600 | 億円 | n/a | n/a |
| 1988年 | 1月〜12月 | 10,330 | 億円 | n/a | n/a |
| 1989年 | 1月〜12月 | 11,560 | 億円 | n/a | n/a |
| 1990年 | 1月〜12月 | 11,430 | 億円 | n/a | n/a |
| 1991年 | 1月〜12月 | 11,800 | 億円 | n/a | n/a |
| 1992年 | 1月〜12月 | 11,060 | 億円 | n/a | n/a |
| 1993年 | 1月〜12月 | 10,180 | 億円 | n/a | n/a |
| 1994年 | 1月〜12月 | 9,440 | 億円 | n/a | n/a |
| 1995年 | 1月〜12月 | 9,060 | 億円 | n/a | n/a |
| 1996年 | 1月〜12月 | 8,480 | 億円 | n/a | n/a |
| 1997年 | 1月〜12月 | 9,190 | 億円 | n/a | n/a |
| 1998年 | 1月〜12月 | 8,070 | 億円 | n/a | n/a |
| 1999年 | 1月〜12月 | 7,920 | 億円 | n/a | n/a |
| 2000年 | 1月〜12月 | 6,430 | 億円 | n/a | n/a |
| 2001年 | 1月〜12月 | 4,930 | 億円 | n/a | n/a |
| 2002年 | 1月〜12月 | 4,250 | 億円 | n/a | n/a |
| 2003年 | 1月〜12月 | 3,760 | 億円 | n/a | n/a |
| 2004年 | 1月〜12月 | 3,730 | 億円 | n/a | n/a |
| 2005年注1 | 1月〜12月 | 3,732.5 | 億円 | n/a | n/a |
| 2006年 | 1月〜12月 | 3,303.1 | 億円 | n/a | n/a |
| 2007年 | 1月〜12月 | 3,032.4 | 億円 | n/a | n/a |
| 2008年 | 1月〜12月 | 2,085.6 | 億円 | n/a | n/a |
| 2009年 | 1月〜12月 | 1,464.2 | 億円 | n/a | n/a |
| 2010年 | 1月〜12月 | 1,110.8 | 億円 | n/a | n/a |
| 2011年 | 1月〜12月 | 949.7 | 億円 | n/a | n/a |
| 2012年 | 1月〜12月 | 800.8 | 億円 | n/a | n/a |
| 2013年 | 1月〜12月 | 649.9 | 億円 | n/a | n/a |
| 2014年 | 1月〜12月 | 567.4 | 億円 | n/a | n/a |
| 2015年 | 1月〜12月 | 676.8 | 億円 | n/a | n/a |
| 2016年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | n/a |
| 2017年 | 1月〜12月 | 990.2 | 億円 | n/a | n/a |
| 2018年 | 1月〜12月 | 855.4 | 億円 | n/a | n/a |
| 2019年 | 1月〜12月 | 859.9 | 億円 | n/a | n/a |
主な企業
調査中
注釈
- 注12005 年から経済産業省「生産動態統計」に切り替え(2004 年までは総務省統計局「日本の長期統計系列」表 08-09-e)。定義・範囲の違いで前後が段差になることがある
出典
| 期間 | 統計 | 表・資料 |
|---|---|---|
| 1985〜2004 年 | 総務省統計局「日本の長期統計系列」 | 表 08-09-e「主要品目の生産量及び生産額 - 一般産業用機械の生産量及び生産額(昭和60年~平成16年)」 |
| 2005〜2024 年 | 経済産業省「生産動態統計」 | 年報・時系列表(品目ごとの対応は注釈) |
| 考察 | 経済産業省「生産動態統計」・総務省統計局「日本の長期統計系列」(このページの数字)、各社の経営判断の各ページと有価証券報告書の沿革 |