ゴム製品業界の市場規模の推移 | 1948〜2024年
ゴム製品の市場規模は、1960年の0.2兆円から高度成長とともに膨らみ、1980年に2.5兆円、1991年に3.8兆円まで伸びた。その後は3兆円前後で横ばいが続き、リーマン・ショックの2009年に2.6兆円へ落ちたのち持ち直して、2023年に4.0兆円の最大を付け、2024年は3.9兆円。製造業全体に占める割合は1950年の2.4%から下がり、1970年代以降は1%前後にとどまる。柱は自動車タイヤ・チューブで、販売額は1985年の9,080億円から1.4兆円へ1.6倍に増えた。一方、ゴム底布靴(スニーカーなど)は生産量が5,000万足から116万足へ、販売額も940億円から275億円へ縮んだ。いまの主な担い手は、ブリヂストン・横浜ゴム・住友ゴム工業・TOYOTIREで、上位4社はどれも自動車タイヤを本業とする。
市場規模 | 製造品出荷額等 億円
| 年 | 月 | 製造品出荷額等 | 単位 | 付加価値額 | 単位 | 従業者数 | 単位 | 事業所数 | 単位 |
| 1948年 | 1月〜12月 | 130 | 億円 | 63 | 億円 | 61.9 | 千人 | 851 | 所 |
| 1949年 | 1月〜12月 | 265 | 億円 | 109 | 億円 | 62.5 | 千人 | 951 | 所 |
| 1950年 | 1月〜12月 | 558 | 億円 | 189 | 億円 | 74.4 | 千人 | 977 | 所 |
| 1951年 | 1月〜12月 | 768 | 億円 | 173 | 億円 | 66.3 | 千人 | 838 | 所 |
| 1952年 | 1月〜12月 | 719 | 億円 | 242 | 億円 | 67.6 | 千人 | 816 | 所 |
| 1953年 | 1月〜12月 | 818 | 億円 | 290 | 億円 | 72.3 | 千人 | 805 | 所 |
| 1954年 | 1月〜12月 | 854 | 億円 | 386 | 億円 | 71.3 | 千人 | 821 | 所 |
| 1955年 | 1月〜12月 | 965 | 億円 | 390 | 億円 | 73.5 | 千人 | 887 | 所 |
| 1956年 | 1月〜12月 | 1,202 | 億円 | 457 | 億円 | 88.4 | 千人 | 943 | 所 |
| 1957年 | 1月〜12月 | 1,486 | 億円 | 556 | 億円 | 101.4 | 千人 | 1,164 | 所 |
| 1958年 | 1月〜12月 | 1,408 | 億円 | 510 | 億円 | 103.8 | 千人 | 1,224 | 所 |
| 1959年 | 1月〜12月 | 1,822 | 億円 | 598 | 億円 | 126 | 千人 | 1,284 | 所 |
| 1960年 | 1月〜12月 | 2,333 | 億円 | 824 | 億円 | 134.8 | 千人 | 1,374 | 所 |
| 1961年 | 1月〜12月 | 2,734 | 億円 | 1,065 | 億円 | 142.1 | 千人 | 1,559 | 所 |
| 1962年 | 1月〜12月 | 2,990 | 億円 | 1,130 | 億円 | 151.4 | 千人 | 1,633 | 所 |
| 1963年 | 1月〜12月 | 3,447 | 億円 | 1,350 | 億円 | 162.6 | 千人 | 3,061 | 所 |
| 1964年 | 1月〜12月 | 3,766 | 億円 | 1,473 | 億円 | 161.5 | 千人 | 3,141 | 所 |
| 1965年 | 1月〜12月 | 3,767 | 億円 | 1,479 | 億円 | 157.2 | 千人 | 3,324 | 所 |
| 1966年 | 1月〜12月 | 4,327 | 億円 | 1,752 | 億円 | 160.4 | 千人 | 3,486 | 所 |
| 1967年 | 1月〜12月 | 5,148 | 億円 | 2,212 | 億円 | 170.7 | 千人 | 4,527 | 所 |
| 1968年 | 1月〜12月 | 5,835 | 億円 | 2,415 | 億円 | 176.3 | 千人 | 4,688 | 所 |
| 1969年 | 1月〜12月 | 6,782 | 億円 | 2,758 | 億円 | 180.8 | 千人 | 5,414 | 所 |
| 1970年 | 1月〜12月 | 7,669 | 億円 | 3,174 | 億円 | 173.4 | 千人 | 5,505 | 所 |
| 1971年 | 1月〜12月 | 8,499 | 億円 | 3,568 | 億円 | 172.5 | 千人 | 5,493 | 所 |
| 1972年 | 1月〜12月 | 9,200 | 億円 | 4,148 | 億円 | 167.9 | 千人 | 6,269 | 所 |
| 1973年 | 1月〜12月 | 11,508 | 億円 | 5,000 | 億円 | 170.3 | 千人 | 6,285 | 所 |
| 1974年 | 1月〜12月 | 14,453 | 億円 | 6,183 | 億円 | 168.6 | 千人 | 6,386 | 所 |
| 1975年 | 1月〜12月 | 14,273 | 億円 | 5,823 | 億円 | 160.8 | 千人 | 7,139 | 所 |
| 1976年 | 1月〜12月 | 16,374 | 億円 | 6,786 | 億円 | 159.6 | 千人 | 7,147 | 所 |
| 1977年 | 1月〜12月 | 17,282 | 億円 | 7,013 | 億円 | 152 | 千人 | 4,710 | 所 |
| 1978年 | 1月〜12月 | 18,813 | 億円 | 7,765 | 億円 | 151.7 | 千人 | 5,064 | 所 |
| 1979年 | 1月〜12月 | 20,596 | 億円 | 8,399 | 億円 | 148.8 | 千人 | 5,109 | 所 |
| 1980年 | 1月〜12月 | 24,640 | 億円 | 9,473 | 億円 | 152.5 | 千人 | 5,101 | 所 |
| 1981年 | 1月〜12月 | 25,758 | 億円 | 9,801 | 億円 | 155.8 | 千人 | 5,384 | 所 |
| 1982年 | 1月〜12月 | 25,457 | 億円 | 9,937 | 億円 | 154.2 | 千人 | 5,434 | 所 |
| 1983年 | 1月〜12月 | 27,231 | 億円 | 10,639 | 億円 | 159.1 | 千人 | 5,643 | 所 |
| 1984年 | 1月〜12月 | 28,420 | 億円 | 11,074 | 億円 | 159 | 千人 | 5,495 | 所 |
| 1985年注1 | 1月〜12月 | 30,080 | 億円 | 11,950 | 億円 | 165 | 千人 | 5,682 | 所 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 29,660 | 億円 | 12,200 | 億円 | 168 | 千人 | 5,862 | 所 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 29,960 | 億円 | 13,300 | 億円 | 168 | 千人 | 5,720 | 所 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 31,930 | 億円 | 14,080 | 億円 | 168 | 千人 | 5,760 | 所 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 33,130 | 億円 | 14,570 | 億円 | 168 | 千人 | 5,654 | 所 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 36,560 | 億円 | 16,300 | 億円 | 172 | 千人 | 5,816 | 所 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 38,020 | 億円 | 16,890 | 億円 | 173 | 千人 | 5,814 | 所 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 37,380 | 億円 | 17,040 | 億円 | 171 | 千人 | 5,566 | 所 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 34,450 | 億円 | 15,780 | 億円 | 166 | 千人 | 5,485 | 所 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 32,320 | 億円 | 15,290 | 億円 | 160 | 千人 | 5,250 | 所 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 32,750 | 億円 | 15,350 | 億円 | 152 | 千人 | 4,877 | 所 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 33,180 | 億円 | 15,670 | 億円 | 148 | 千人 | 4,680 | 所 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 33,920 | 億円 | 16,330 | 億円 | 144 | 千人 | 4,502 | 所 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 32,170 | 億円 | 15,070 | 億円 | 139 | 千人 | 4,616 | 所 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 31,170 | 億円 | 14,440 | 億円 | 135 | 千人 | 4,357 | 所 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 31,070 | 億円 | 14,440 | 億円 | 132 | 千人 | 4,277 | 所 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 28,970 | 億円 | 13,560 | 億円 | 127 | 千人 | 4,048 | 所 |
| 2002年注2 | 1月〜12月 | 28,900 | 億円 | 13,690 | 億円 | 122 | 千人 | 3,673 | 所 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 28,980 | 億円 | 13,360 | 億円 | 122 | 千人 | 3,682 | 所 |
| 2004年 | 1月〜12月 | 29,820 | 億円 | 13,816 | 億円 | 121.6 | 千人 | 3,401 | 所 |
| 2005年 | 1月〜12月 | 30,989 | 億円 | 13,714 | 億円 | 124.6 | 千人 | 3,436 | 所 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 32,951 | 億円 | 14,079 | 億円 | 125.4 | 千人 | 3,217 | 所 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 35,346 | 億円 | 14,237 | 億円 | 132.5 | 千人 | 3,221 | 所 |
| 2008年注3 | 1月〜12月 | 34,876 | 億円 | 12,930 | 億円 | 125.1 | 千人 | 3,248 | 所 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 26,489 | 億円 | 9,863 | 億円 | 116.3 | 千人 | 2,891 | 所 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 30,290 | 億円 | 11,580 | 億円 | 117.2 | 千人 | 2,782 | 所 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 30,663 | 億円 | 12,500 | 億円 | 116.8 | 千人 | 2,846 | 所 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 31,767 | 億円 | 12,773 | 億円 | 111.7 | 千人 | 2,698 | 所 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 31,129 | 億円 | 12,585 | 億円 | 111.8 | 千人 | 2,586 | 所 |
| 2014年 | 1月〜12月 | 32,073 | 億円 | 13,256 | 億円 | 111 | 千人 | 2,525 | 所 |
| 2015年 | 1月〜12月 | 34,994 | 億円 | 14,536 | 億円 | 114.8 | 千人 | 2,664 | 所 |
| 2016年 | 1月〜12月 | 31,131 | 億円 | 13,624 | 億円 | 111.8 | 千人 | 2,384 | 所 |
| 2017年 | 1月〜12月 | 31,680 | 億円 | 13,345 | 億円 | 115.5 | 千人 | 2,325 | 所 |
| 2018年 | 1月〜12月 | 33,326 | 億円 | 14,045 | 億円 | 119.6 | 千人 | 2,294 | 所 |
| 2019年 | 1月〜12月 | 33,359 | 億円 | 14,061 | 億円 | 117.4 | 千人 | 2,256 | 所 |
| 2020年 | 1月〜12月 | 29,820 | 億円 | 12,908 | 億円 | 111.7 | 千人 | 2,009 | 所 |
| 2021年※注4 | 1月〜12月 | 33,755 | 億円 | 14,870 | 億円 | 113.8 | 千人 | 2,378 | 所 |
| 2022年※ | 1月〜12月 | 37,191 | 億円 | 14,460 | 億円 | 114.7 | 千人 | 2,391 | 所 |
| 2023年※ | 1月〜12月 | 39,530 | 億円 | 14,642 | 億円 | 115.2 | 千人 | 2,380 | 所 |
| 2024年※ | 1月〜12月 | 39,482 | 億円 | 14,721 | 億円 | 111.7 | 千人 | 2,304 | 所 |
主な企業 直近の売上高(連結)と、そのうち日本の売上
日本の売上は、有価証券報告書の地域別の売上の「日本」(最新の期)。会社によって顧客の所在地で分けるものと、拠点の所在地で分けるもの(日本からの輸出を含む)がある。( )は地域の合計に占める割合。
注釈
- 市場規模=国内のゴム製品の工場が 1 年間(1〜12 月)に出荷した製品の金額の合計。国の工業統計で「製造品出荷額等」と呼ぶ数字
- 輸出した分は入り、輸入品は入らない
- 事業所数・従業者数は、その年の 12 月末の数
- 令和 2 年(2020 年)までは従業者 4 人以上の事業所、令和 3 年(2021 年)からは全事業所(個人経営を除く。表の ※)の値
- 年は実績の暦年。平成 29 年(2017 年)以降の調査は、前年 1〜12 月の実績を集計している
- 注11985 年: 昭和 60 年から事業所の範囲が従業者 4 人以上にそろい、「飲料・たばこ・飼料」が食料品から分かれた
- 注22002 年: 産業分類の改訂により、平成 14 年以降は 13 年以前と接続しない(電気機械から情報通信機械・電子部品が分かれた)
- 注32008 年: 産業分類の改定(平成 19 年 11 月)で番号が変わったが、業種の範囲はほぼそのまま
- 注42021 年: 令和 3 年から経済構造実態調査(全事業所・個人経営を除く)。従業者 4 人以上の値は無く、令和 2 年で比べると製造業計で約 0.5% 大きい
出典
- 単位: 金額は億円、従業者数は千人にそろえた(原表は 1984 年以前が億円・人、1985 年以降が 10 億円・千人)
原表の注記 表 8-6。このページの数字に掛かるものだけ