電子部品・デバイス業界の市場規模の推移 | 2002〜2024年
電子部品・デバイスは2002年に電気機械から分かれた業界で、市場規模は15.9兆円から2007年に20.9兆円の山をつけた。リーマン・ショックの2009年に14.9兆円へ落ち、2013年の12.9兆円を底に持ち直して、2024年は17.8兆円(2008年から電子回路を含む)。製造業全体に占める割合は5.9%から4.7%へ下がった。柱の集積回路は、生産額が2000年の4.4兆円から2020年に1.7兆円へ縮み、液晶パネルも2015年の2.2兆円から6,087億円へ落ちた。一方、固定コンデンサは生産額が1985年の4,250億円から2.5倍の1兆492億円に、個数は16倍に増えた。いまの主な担い手は、TDK・キオクシアホールディングス・京セラ・村田製作所の4社で、いずれも売上高1.8兆円を超えている。
市場規模 | 製造品出荷額等 億円
| 年 | 月 | 製造品出荷額等 | 単位 | 付加価値額 | 単位 | 従業者数 | 単位 | 事業所数 | 単位 |
| 1948年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1949年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1950年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1951年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1952年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1953年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1954年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1955年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1956年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1957年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1958年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1959年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1960年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1961年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1962年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1963年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1964年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1965年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1966年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1967年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1968年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1969年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1970年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1971年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1972年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1973年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1974年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1975年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1976年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1977年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1978年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1979年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1980年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1981年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1982年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1983年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1984年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1985年注1 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1986年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1987年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1988年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1989年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1990年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1991年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1992年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1993年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1994年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1995年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1996年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1997年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1998年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 1999年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 2000年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 2001年 | 1月〜12月 | n/a | 億円 | n/a | 億円 | n/a | 千人 | n/a | 所 |
| 2002年注2 | 1月〜12月 | 158,860 | 億円 | 53,260 | 億円 | 495 | 千人 | 6,136 | 所 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 174,120 | 億円 | 62,890 | 億円 | 500 | 千人 | 6,238 | 所 |
| 2004年 | 1月〜12月 | 186,572 | 億円 | 72,162 | 億円 | 497.6 | 千人 | 5,959 | 所 |
| 2005年 | 1月〜12月 | 187,202 | 億円 | 68,921 | 億円 | 492.5 | 千人 | 5,997 | 所 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 190,041 | 億円 | 69,771 | 億円 | 503.2 | 千人 | 5,699 | 所 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 209,359 | 億円 | 69,999 | 億円 | 528.1 | 千人 | 5,767 | 所 |
| 2008年注3 | 1月〜12月 | 205,603 | 億円 | 60,605 | 億円 | 521.5 | 千人 | 5,832 | 所 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 148,887 | 億円 | 41,256 | 億円 | 462.5 | 千人 | 5,066 | 所 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 166,333 | 億円 | 57,193 | 億円 | 452.7 | 千人 | 4,907 | 所 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 156,420 | 億円 | 53,365 | 億円 | 444.3 | 千人 | 5,403 | 所 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 133,378 | 億円 | 40,968 | 億円 | 394.5 | 千人 | 4,692 | 所 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 129,434 | 億円 | 44,187 | 億円 | 388.2 | 千人 | 4,440 | 所 |
| 2014年 | 1月〜12月 | 138,176 | 億円 | 48,619 | 億円 | 382.1 | 千人 | 4,267 | 所 |
| 2015年 | 1月〜12月 | 147,883 | 億円 | 52,318 | 億円 | 381.7 | 千人 | 4,535 | 所 |
| 2016年 | 1月〜12月 | 145,316 | 億円 | 52,121 | 億円 | 395.6 | 千人 | 4,003 | 所 |
| 2017年 | 1月〜12月 | 159,295 | 億円 | 58,593 | 億円 | 406.9 | 千人 | 3,975 | 所 |
| 2018年 | 1月〜12月 | 161,426 | 億円 | 60,634 | 億円 | 414.2 | 千人 | 3,861 | 所 |
| 2019年 | 1月〜12月 | 141,240 | 億円 | 50,788 | 億円 | 410.5 | 千人 | 3,789 | 所 |
| 2020年 | 1月〜12月 | 145,929 | 億円 | 53,376 | 億円 | 412.1 | 千人 | 3,841 | 所 |
| 2021年※注4 | 1月〜12月 | 164,424 | 億円 | 67,581 | 億円 | 414.2 | 千人 | 4,490 | 所 |
| 2022年※ | 1月〜12月 | 169,948 | 億円 | 68,163 | 億円 | 414.9 | 千人 | 4,518 | 所 |
| 2023年※ | 1月〜12月 | 173,291 | 億円 | 68,139 | 億円 | 419.7 | 千人 | 4,504 | 所 |
| 2024年※ | 1月〜12月 | 177,968 | 億円 | 72,690 | 億円 | 402.2 | 千人 | 4,302 | 所 |
主な企業 直近の売上高(連結)と、そのうち日本の売上
- TDK 2.5兆円 日本 1,835億円(7.3%) 2026/3 期・6762
- キオクシアホールディングス 2.34兆円 日本 2,633億円(11.3%) 2026/3 期・285A
- 京セラ 2.07兆円 日本 6,038億円(29.2%) 2026/3 期・6971
- 村田製作所 1.83兆円 日本 1,328億円(7.3%) 2026/3 期・6981
- ルネサスエレクトロニクス 1.32兆円 日本 2,691億円(20.4%) 2025/12 期・6723
- アルプスアルパイン 1.02兆円 日本 1,190億円(11.7%) 2026/3 期・6770
- ローム 4,811億円 日本 1,451億円(30.2%) 2026/3 期・6963
- ホシデン 4,482億円 日本 3,700億円(82.5%) 2026/3 期・6804
日本の売上は、有価証券報告書の地域別の売上の「日本」(最新の期)。会社によって顧客の所在地で分けるものと、拠点の所在地で分けるもの(日本からの輸出を含む)がある。( )は地域の合計に占める割合。
注釈
- 市場規模=国内の電子部品・デバイスの工場が 1 年間(1〜12 月)に出荷した製品の金額の合計。国の工業統計で「製造品出荷額等」と呼ぶ数字
- 輸出した分は入り、輸入品は入らない
- 事業所数・従業者数は、その年の 12 月末の数
- 令和 2 年(2020 年)までは従業者 4 人以上の事業所、令和 3 年(2021 年)からは全事業所(個人経営を除く。表の ※)の値
- 年は実績の暦年。平成 29 年(2017 年)以降の調査は、前年 1〜12 月の実績を集計している
- 注11985 年: 昭和 60 年から事業所の範囲が従業者 4 人以上にそろい、「飲料・たばこ・飼料」が食料品から分かれた
- 注22002 年: 産業分類の改訂により、平成 14 年以降は 13 年以前と接続しない(電気機械から情報通信機械・電子部品が分かれた)
- 注32008 年: 平成 20 年から「電子部品・デバイス・電子回路」(範囲が広がった)
- 注42021 年: 令和 3 年から経済構造実態調査(全事業所・個人経営を除く)。従業者 4 人以上の値は無く、令和 2 年で比べると製造業計で約 0.5% 大きい
出典
- 単位: 金額は億円、従業者数は千人にそろえた(原表は 1984 年以前が億円・人、1985 年以降が 10 億円・千人)
原表の注記 表 8-6。このページの数字に掛かるものだけ