紙・パルプ業界の市場規模の推移 | 1948〜2024年
紙・パルプの市場規模は、1948年の350億円から伸び、1980年に6.8兆円、1991年に9.0兆円の山を付けた。その後縮んで2013年に6.7兆円まで下がり、2024年は8.3兆円。製造業全体に占める割合は1951年の4.7%から2.2%へ下がった。柱は紙と板紙で、紙の生産量は2007年の1,919万トンを山に、2024年は1,008万トンとほぼ半分。印刷・情報用紙は2000年の1,174万トンから528万トンへ半分以下に縮んだ。板紙は1985年の868万トンから1,152万トンへ伸び、段ボール原紙は583万トンから947万トンへ、衛生用紙も109万トンから187万トンへ増えた。いまの主な担い手は、王子ホールディングス・日本製紙・レンゴー・大王製紙で、首位の王子は売上1兆8,617億円(2026/3期)。
市場規模 | 製造品出荷額等 億円
| 年 | 月 | 製造品出荷額等 | 単位 | 付加価値額 | 単位 | 従業者数 | 単位 | 事業所数 | 単位 |
| 1948年 | 1月〜12月 | 350 | 億円 | 132 | 億円 | 95.5 | 千人 | 2,033 | 所 |
| 1949年 | 1月〜12月 | 558 | 億円 | 158 | 億円 | 95.9 | 千人 | 2,460 | 所 |
| 1950年 | 1月〜12月 | 913 | 億円 | 314 | 億円 | 121.6 | 千人 | 4,655 | 所 |
| 1951年 | 1月〜12月 | 1,893 | 億円 | 722 | 億円 | 139.6 | 千人 | 4,909 | 所 |
| 1952年 | 1月〜12月 | 1,954 | 億円 | 650 | 億円 | 137.5 | 千人 | 4,490 | 所 |
| 1953年 | 1月〜12月 | 2,488 | 億円 | 811 | 億円 | 153.7 | 千人 | 4,763 | 所 |
| 1954年 | 1月〜12月 | 2,532 | 億円 | 782 | 億円 | 155.3 | 千人 | 5,040 | 所 |
| 1955年 | 1月〜12月 | 2,788 | 億円 | 894 | 億円 | 165.1 | 千人 | 5,130 | 所 |
| 1956年 | 1月〜12月 | 3,439 | 億円 | 1,105 | 億円 | 182.6 | 千人 | 5,515 | 所 |
| 1957年 | 1月〜12月 | 4,069 | 億円 | 1,212 | 億円 | 206.4 | 千人 | 6,752 | 所 |
| 1958年 | 1月〜12月 | 3,985 | 億円 | 1,067 | 億円 | 212.8 | 千人 | 6,686 | 所 |
| 1959年 | 1月〜12月 | 4,997 | 億円 | 1,466 | 億円 | 231.4 | 千人 | 6,896 | 所 |
| 1960年 | 1月〜12月 | 5,945 | 億円 | 1,747 | 億円 | 253.7 | 千人 | 7,483 | 所 |
| 1961年 | 1月〜12月 | 7,071 | 億円 | 2,109 | 億円 | 267.3 | 千人 | 7,562 | 所 |
| 1962年 | 1月〜12月 | 7,726 | 億円 | 2,219 | 億円 | 277 | 千人 | 7,746 | 所 |
| 1963年 | 1月〜12月 | 9,371 | 億円 | 2,898 | 億円 | 321.8 | 千人 | 16,730 | 所 |
| 1964年 | 1月〜12月 | 10,808 | 億円 | 3,353 | 億円 | 323.4 | 千人 | 16,169 | 所 |
| 1965年 | 1月〜12月 | 11,178 | 億円 | 3,429 | 億円 | 325.7 | 千人 | 16,096 | 所 |
| 1966年 | 1月〜12月 | 12,809 | 億円 | 4,018 | 億円 | 335.7 | 千人 | 17,250 | 所 |
| 1967年 | 1月〜12月 | 14,406 | 億円 | 4,404 | 億円 | 331.1 | 千人 | 16,740 | 所 |
| 1968年 | 1月〜12月 | 16,241 | 億円 | 5,195 | 億円 | 329 | 千人 | 16,566 | 所 |
| 1969年 | 1月〜12月 | 18,889 | 億円 | 6,021 | 億円 | 332.4 | 千人 | 17,415 | 所 |
| 1970年 | 1月〜12月 | 22,696 | 億円 | 7,455 | 億円 | 336.2 | 千人 | 17,529 | 所 |
| 1971年 | 1月〜12月 | 23,928 | 億円 | 7,845 | 億円 | 334.7 | 千人 | 17,222 | 所 |
| 1972年 | 1月〜12月 | 26,221 | 億円 | 8,483 | 億円 | 332.9 | 千人 | 17,269 | 所 |
| 1973年 | 1月〜12月 | 34,864 | 億円 | 11,634 | 億円 | 333.7 | 千人 | 17,505 | 所 |
| 1974年 | 1月〜12月 | 47,721 | 億円 | 16,505 | 億円 | 329.4 | 千人 | 17,360 | 所 |
| 1975年 | 1月〜12月 | 42,102 | 億円 | 12,935 | 億円 | 319.5 | 千人 | 18,405 | 所 |
| 1976年 | 1月〜12月 | 46,348 | 億円 | 14,450 | 億円 | 313.1 | 千人 | 17,995 | 所 |
| 1977年 | 1月〜12月 | 50,132 | 億円 | 15,191 | 億円 | 291.4 | 千人 | 12,267 | 所 |
| 1978年 | 1月〜12月 | 49,998 | 億円 | 15,929 | 億円 | 287.2 | 千人 | 12,523 | 所 |
| 1979年 | 1月〜12月 | 55,714 | 億円 | 17,357 | 億円 | 285.2 | 千人 | 12,364 | 所 |
| 1980年 | 1月〜12月 | 67,512 | 億円 | 18,856 | 億円 | 279.4 | 千人 | 12,108 | 所 |
| 1981年 | 1月〜12月 | 68,267 | 億円 | 19,187 | 億円 | 284.3 | 千人 | 12,168 | 所 |
| 1982年 | 1月〜12月 | 68,996 | 億円 | 19,727 | 億円 | 275.8 | 千人 | 11,829 | 所 |
| 1983年 | 1月〜12月 | 70,616 | 億円 | 20,737 | 億円 | 278.3 | 千人 | 12,364 | 所 |
| 1984年 | 1月〜12月 | 73,741 | 億円 | 22,430 | 億円 | 275.6 | 千人 | 11,808 | 所 |
| 1985年注1 | 1月〜12月 | 73,890 | 億円 | 22,900 | 億円 | 275 | 千人 | 11,899 | 所 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 72,180 | 億円 | 24,400 | 億円 | 277 | 千人 | 11,807 | 所 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 73,900 | 億円 | 26,220 | 億円 | 278 | 千人 | 11,437 | 所 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 78,020 | 億円 | 28,090 | 億円 | 280 | 千人 | 11,672 | 所 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 84,620 | 億円 | 30,480 | 億円 | 282 | 千人 | 11,227 | 所 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 88,120 | 億円 | 30,810 | 億円 | 284 | 千人 | 11,405 | 所 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 89,650 | 億円 | 31,150 | 億円 | 283 | 千人 | 11,184 | 所 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 87,690 | 億円 | 31,030 | 億円 | 281 | 千人 | 10,882 | 所 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 84,960 | 億円 | 31,150 | 億円 | 281 | 千人 | 11,064 | 所 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 81,970 | 億円 | 30,960 | 億円 | 273 | 千人 | 10,510 | 所 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 84,990 | 億円 | 32,270 | 億円 | 269 | 千人 | 10,558 | 所 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 86,330 | 億円 | 32,800 | 億円 | 264 | 千人 | 10,207 | 所 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 86,410 | 億円 | 32,440 | 億円 | 259 | 千人 | 9,845 | 所 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 82,030 | 億円 | 30,450 | 億円 | 260 | 千人 | 10,368 | 所 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 78,630 | 億円 | 29,100 | 億円 | 250 | 千人 | 9,717 | 所 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 79,340 | 億円 | 29,780 | 億円 | 243 | 千人 | 9,589 | 所 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 75,830 | 億円 | 28,820 | 億円 | 236 | 千人 | 9,014 | 所 |
| 2002年注2 | 1月〜12月 | 71,520 | 億円 | 26,550 | 億円 | 225 | 千人 | 8,439 | 所 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 70,890 | 億円 | 26,590 | 億円 | 220 | 千人 | 8,394 | 所 |
| 2004年 | 1月〜12月 | 72,021 | 億円 | 27,200 | 億円 | 213.8 | 千人 | 7,851 | 所 |
| 2005年 | 1月〜12月 | 70,892 | 億円 | 26,034 | 億円 | 210.5 | 千人 | 7,894 | 所 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 72,015 | 億円 | 24,901 | 億円 | 208.6 | 千人 | 7,457 | 所 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 76,600 | 億円 | 24,501 | 億円 | 209.9 | 千人 | 7,414 | 所 |
| 2008年注3 | 1月〜12月 | 77,948 | 億円 | 23,762 | 億円 | 205 | 千人 | 7,391 | 所 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 70,680 | 億円 | 22,724 | 億円 | 194.6 | 千人 | 6,949 | 所 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 71,108 | 億円 | 22,891 | 億円 | 189.8 | 千人 | 6,685 | 所 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 68,565 | 億円 | 22,690 | 億円 | 188.9 | 千人 | 6,775 | 所 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 68,148 | 億円 | 21,274 | 億円 | 186.6 | 千人 | 6,382 | 所 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 67,411 | 億円 | 20,771 | 億円 | 181.6 | 千人 | 6,116 | 所 |
| 2014年 | 1月〜12月 | 69,744 | 億円 | 20,617 | 億円 | 181.9 | 千人 | 5,969 | 所 |
| 2015年 | 1月〜12月 | 72,792 | 億円 | 22,071 | 億円 | 185.9 | 千人 | 6,231 | 所 |
| 2016年 | 1月〜12月 | 72,731 | 億円 | 23,188 | 億円 | 186.1 | 千人 | 5,609 | 所 |
| 2017年 | 1月〜12月 | 73,838 | 億円 | 22,959 | 億円 | 186.7 | 千人 | 5,519 | 所 |
| 2018年 | 1月〜12月 | 75,484 | 億円 | 22,652 | 億円 | 187 | 千人 | 5,365 | 所 |
| 2019年 | 1月〜12月 | 76,879 | 億円 | 23,947 | 億円 | 187.8 | 千人 | 5,338 | 所 |
| 2020年 | 1月〜12月 | 70,957 | 億円 | 22,323 | 億円 | 179.2 | 千人 | 5,043 | 所 |
| 2021年※注4 | 1月〜12月 | 72,144 | 億円 | 22,125 | 億円 | 180.7 | 千人 | 5,960 | 所 |
| 2022年※ | 1月〜12月 | 77,538 | 億円 | 19,632 | 億円 | 183.5 | 千人 | 6,034 | 所 |
| 2023年※ | 1月〜12月 | 81,581 | 億円 | 22,006 | 億円 | 183.3 | 千人 | 6,033 | 所 |
| 2024年※ | 1月〜12月 | 82,810 | 億円 | 23,236 | 億円 | 179.7 | 千人 | 5,844 | 所 |
主な企業 直近の売上高(連結)と、そのうち日本の売上
日本の売上は、有価証券報告書の地域別の売上の「日本」(最新の期)。会社によって顧客の所在地で分けるものと、拠点の所在地で分けるもの(日本からの輸出を含む)がある。( )は地域の合計に占める割合。
注釈
- 市場規模=国内のパルプ・紙・紙加工品の工場が 1 年間(1〜12 月)に出荷した製品の金額の合計。国の工業統計で「製造品出荷額等」と呼ぶ数字
- 輸出した分は入り、輸入品は入らない
- 事業所数・従業者数は、その年の 12 月末の数
- 令和 2 年(2020 年)までは従業者 4 人以上の事業所、令和 3 年(2021 年)からは全事業所(個人経営を除く。表の ※)の値
- 年は実績の暦年。平成 29 年(2017 年)以降の調査は、前年 1〜12 月の実績を集計している
- 注11985 年: 昭和 60 年から事業所の範囲が従業者 4 人以上にそろい、「飲料・たばこ・飼料」が食料品から分かれた
- 注22002 年: 産業分類の改訂により、平成 14 年以降は 13 年以前と接続しない(電気機械から情報通信機械・電子部品が分かれた)
- 注32008 年: 産業分類の改定(平成 19 年 11 月)で番号が変わったが、業種の範囲はほぼそのまま
- 注42021 年: 令和 3 年から経済構造実態調査(全事業所・個人経営を除く)。従業者 4 人以上の値は無く、令和 2 年で比べると製造業計で約 0.5% 大きい
出典
- 単位: 金額は億円、従業者数は千人にそろえた(原表は 1984 年以前が億円・人、1985 年以降が 10 億円・千人)
原表の注記 表 8-6。このページの数字に掛かるものだけ