粗鋼の市場規模の推移 | 1948〜2024年
市場規模がどう推移したか?
高度成長期(1948〜1970年)生産量は約20年で50倍超に増えた。1948年の171.4万トンから1960年に2,213.8万トン、1970年に9,332.2万トンへ伸びた。
高原期(1970〜2008年)生産量は1億トン前後の横ばいが続いた。1975年は10,231.3万トン、1985年は10,527.9万トン、1995年は10,164.0万トンと1億〜1.1億トンの帯にとどまり、2007年の12,020.3万トンが最大だった。
縮小期(2010年〜)生産量は1億トン台を割り込み、戻っていない。2015年は10,513.4万トンを保ったが、2020年に8,318.6万トンへ落ち、2024年も8,400.9万トンと山から3割減った。
上場企業はどう意思決定したか?
成長期には、合併と一貫製鉄所の新設で規模を拡大した。1970年に八幡製鐵が富士製鐵と合併して新日本製鐵が発足し、1971年に大分製鉄所を新設した。神戸製鋼所は加古川で高炉を自前で確保し、総合鉄鋼メーカーへ移る投資を行った。
生産量が横ばいになると、各社は合理化と再編に動いた。日本製鉄の前身の新日鉄は1987年に人員削減と多角化を柱とする構造改革を実施し、合同製鐵は1980年と1984年に製造所を閉鎖した。2002年には川崎製鉄とNKKが統合してJFEホールディングスが発足し、神戸製鋼所は新日鉄・住友金属工業と相互出資で提携した。
縮小期には、国内の高炉を集約し、海外へ経営資源を振り向けた。神戸製鋼所は2017年に上工程を加古川へ集約し、日本製鉄は日新製鋼を子会社化して高炉を集約し、2023年に呉製鉄所を閉鎖した。JFEは高炉を休止して電気炉へ置き換える3,294億円の転換を決め、日本製鉄は2025年にUSスチールを買収した。
粗鋼 | 国内市場規模・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1948年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 1,714 | 千トン |
| 1949年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 3,111 | 千トン |
| 1950年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 4,839 | 千トン |
| 1951年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 6,502 | 千トン |
| 1952年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 6,988 | 千トン |
| 1953年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 7,662 | 千トン |
| 1954年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 7,750 | 千トン |
| 1955年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 9,408 | 千トン |
| 1956年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 11,106 | 千トン |
| 1957年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 12,570 | 千トン |
| 1958年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 12,118 | 千トン |
| 1959年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 16,629 | 千トン |
| 1960年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 22,138 | 千トン |
| 1961年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 28,268 | 千トン |
| 1962年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 27,546 | 千トン |
| 1963年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 31,501 | 千トン |
| 1964年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 39,799 | 千トン |
| 1965年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 41,161 | 千トン |
| 1966年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 47,784 | 千トン |
| 1967年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 62,154 | 千トン |
| 1968年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 66,893 | 千トン |
| 1969年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 82,166 | 千トン |
| 1970年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 93,322 | 千トン |
| 1971年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 88,557 | 千トン |
| 1972年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 96,900 | 千トン |
| 1973年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 119,322 | 千トン |
| 1974年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 117,131 | 千トン |
| 1975年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 102,313 | 千トン |
| 1976年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 107,399 | 千トン |
| 1977年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 102,405 | 千トン |
| 1978年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 102,105 | 千トン |
| 1979年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 111,748 | 千トン |
| 1980年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 111,395 | 千トン |
| 1981年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 101,676 | 千トン |
| 1982年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 99,548 | 千トン |
| 1983年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 97,179 | 千トン |
| 1984年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 105,586 | 千トン |
| 1985年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 105,279 | 千トン |
| 1986年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 98,275 | 千トン |
| 1987年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 98,513 | 千トン |
| 1988年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 105,681 | 千トン |
| 1989年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 107,908 | 千トン |
| 1990年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 110,339 | 千トン |
| 1991年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 109,649 | 千トン |
| 1992年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 98,132 | 千トン |
| 1993年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 99,623 | 千トン |
| 1994年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 98,295 | 千トン |
| 1995年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 101,640 | 千トン |
| 1996年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 98,801 | 千トン |
| 1997年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 104,545 | 千トン |
| 1998年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 93,548 | 千トン |
| 1999年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 94,192 | 千トン |
| 2000年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 106,444 | 千トン |
| 2001年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 102,866 | 千トン |
| 2002年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 107,745 | 千トン |
| 2003年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 110,511 | 千トン |
| 2004年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 112,718 | 千トン |
| 2005年注1 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 112,471 | 千トン |
| 2006年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 116,226 | 千トン |
| 2007年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 120,203 | 千トン |
| 2008年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 118,739 | 千トン |
| 2009年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 87,534 | 千トン |
| 2010年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 109,599 | 千トン |
| 2011年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 107,601 | 千トン |
| 2012年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 107,232 | 千トン |
| 2013年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 110,595 | 千トン |
| 2014年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 110,666 | 千トン |
| 2015年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 105,134 | 千トン |
| 2016年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 104,775 | 千トン |
| 2017年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 104,661 | 千トン |
| 2018年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 104,319 | 千トン |
| 2019年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 99,284 | 千トン |
| 2020年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 83,186 | 千トン |
| 2021年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 96,336 | 千トン |
| 2022年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 89,227 | 千トン |
| 2023年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 87,001 | 千トン |
| 2024年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 84,009 | 千トン |
主な企業
調査中
注釈
- 注12005 年から経済産業省「生産動態統計」に切り替え(2004 年までは総務省統計局「日本の長期統計系列」表 08-09-a)。定義・範囲の違いで前後が段差になることがある
出典
| 期間 | 統計 | 表・資料 |
|---|---|---|
| 1948〜2004 年 | 総務省統計局「日本の長期統計系列」 | 表 08-09-a「主要品目の生産量及び生産額 - 鉄鋼製品の生産量(昭和23年~平成16年)」 |
| 2005〜2024 年 | 経済産業省「生産動態統計」 | 年報・時系列表(品目ごとの対応は注釈) |
| 考察 | 経済産業省「生産動態統計」・総務省統計局「日本の長期統計系列」(このページの数字)、各社の経営判断の各ページと有価証券報告書の沿革 |