キッチン家電の市場規模の推移 | 1985〜2024年
市場規模がどう推移したか?
高位からの縮小期(1985〜2000年)キッチン家電の国内生産は1985年を山に減り始めた。生産額は1985年の8,570億円から2000年の6,520億円へ減った。電子レンジの生産量は1986年の844.1万台を山に2000年に286.8万台まで減ったが、電気冷蔵庫の生産量は1997年に536.9万台、生産額は5,160億円で山をつけた。
急減期(2001〜2013年)品目ごとの国内生産が大きく減り、生産額は2010年に4,549.8億円になった。電子レンジの生産量は2013年に19.7万台と山から98%減り、電気冷蔵庫の生産額は2008年に2,071.7億円で底をつけた。
低位横ばい(2014年〜)生産額は2020年の3,675.0億円を底に2024年は3,737.8億円だった。冷蔵庫の生産量は2024年に94.0万台まで減ったが生産額は2,337.8億円と2020年から戻し、炊飯器は生産額が2015年の857.7億円から2024年の465.0億円へ減った。
上場企業はどう意思決定したか?
国内生産が縮み始めた時期、各社は生産と組織の体制を組み替えた。シャープは1979年に大型冷蔵庫工場を新設した。三菱電機は1977年に電化ブームの終焉を受け、生産都合の事業部編成を市場ごとの責任体制へ組み替えた。パナソニックは3期連続減益と炊飯器リコールでの意思決定の遅れを背景に、1994年に事業本部制を廃して社長直轄の事業部制へ回帰した。
国内生産が急減した2000年代には、提携と再編で事業を組み替えた。三菱電機は1999年に家電業界初のリサイクルプラントを稼働した。三洋電機は中国メーカーの低価格攻勢を前に、2002年に中国最大手ハイアールと提携して部品・OEMの市場を取りに行った。パナソニックは2009年に現金403,780百万円で三洋電機の議決権50.2%を取得し、三洋電機は2011年に株式交換を受け入れて独立企業として消滅した。
生産が低位で横ばいとなった2014年以降、パナソニックは三洋買収で得た電池技術を生かし、テスラのギガファクトリーへ参画して家電からBtoBへ主力を転換した。
キッチン家電 › 電子レンジ | 国内市場規模・生産額・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 2,780 | 億円 | 7,909 | 千台 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 2,710 | 億円 | 8,441 | 千台 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 2,410 | 億円 | 7,953 | 千台 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 1,980 | 億円 | 6,110 | 千台 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 1,690 | 億円 | 4,790 | 千台 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 1,560 | 億円 | 4,673 | 千台 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 1,500 | 億円 | 4,282 | 千台 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 1,390 | 億円 | 3,794 | 千台 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 1,260 | 億円 | 3,459 | 千台 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 1,130 | 億円 | 3,167 | 千台 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 1,100 | 億円 | 3,174 | 千台 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 1,070 | 億円 | 3,407 | 千台 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 1,070 | 億円 | 3,624 | 千台 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 890 | 億円 | 2,959 | 千台 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 830 | 億円 | 2,844 | 千台 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 790 | 億円 | 2,868 | 千台 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 720 | 億円 | 2,675 | 千台 |
| 2002年 | 1月〜12月 | 500 | 億円 | 2,121 | 千台 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 390 | 億円 | 1,717 | 千台 |
| 2004年 | 1月〜12月 | 330 | 億円 | 1,248 | 千台 |
| 2005年注1 | 1月〜12月 | 269.4 | 億円 | 760.5 | 千台 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 236.4 | 億円 | 628.4 | 千台 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 228 | 億円 | 575.4 | 千台 |
| 2008年 | 1月〜12月 | 219.2 | 億円 | 436.8 | 千台 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 180.9 | 億円 | 352.9 | 千台 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 168.7 | 億円 | 338.5 | 千台 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 95.1 | 億円 | 206.3 | 千台 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 101.6 | 億円 | 219.2 | 千台 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 82.6 | 億円 | 196.7 | 千台 |
正式名: ちゅう房機器 › 電子レンジ(内数)
キッチン家電 › 炊飯器 | 国内市場規模・生産額・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 680 | 億円 | 6,459 | 千台 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 760 | 億円 | 6,902 | 千台 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 650 | 億円 | 6,777 | 千台 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 680 | 億円 | 7,124 | 千台 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 730 | 億円 | 7,190 | 千台 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 810 | 億円 | 7,690 | 千台 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 840 | 億円 | 7,151 | 千台 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 830 | 億円 | 6,661 | 千台 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 920 | 億円 | 6,983 | 千台 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 940 | 億円 | 7,505 | 千台 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 840 | 億円 | 6,962 | 千台 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 750 | 億円 | 6,483 | 千台 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 750 | 億円 | 6,547 | 千台 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 660 | 億円 | 5,650 | 千台 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 660 | 億円 | 5,718 | 千台 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 640 | 億円 | 5,277 | 千台 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 610 | 億円 | 5,164 | 千台 |
| 2002年 | 1月〜12月 | 600 | 億円 | 5,137 | 千台 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 520 | 億円 | 4,308 | 千台 |
| 2004年 | 1月〜12月 | 550 | 億円 | 4,424 | 千台 |
| 2005年注1 | 1月〜12月 | 574.3 | 億円 | 4,354.6 | 千台 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 591.7 | 億円 | 4,285.4 | 千台 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 640.6 | 億円 | 4,491.9 | 千台 |
| 2008年 | 1月〜12月 | 643.3 | 億円 | 4,297.2 | 千台 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 641.6 | 億円 | 4,161.9 | 千台 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 752.5 | 億円 | 4,892.3 | 千台 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 674.2 | 億円 | 4,527.3 | 千台 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 606.3 | 億円 | 4,015.8 | 千台 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 654.4 | 億円 | 4,082.7 | 千台 |
| 2014年 | 1月〜12月 | 759.7 | 億円 | 4,438.6 | 千台 |
| 2015年 | 1月〜12月 | 857.7 | 億円 | 4,697.2 | 千台 |
| 2016年 | 1月〜12月 | 807.9 | 億円 | 4,455.2 | 千台 |
| 2017年 | 1月〜12月 | 784 | 億円 | 4,209.5 | 千台 |
| 2018年 | 1月〜12月 | 704.2 | 億円 | 3,812.4 | 千台 |
| 2019年 | 1月〜12月 | 674.8 | 億円 | 3,810.6 | 千台 |
| 2020年 | 1月〜12月 | 657.5 | 億円 | 3,943.1 | 千台 |
| 2021年 | 1月〜12月 | 579.8 | 億円 | 3,497 | 千台 |
| 2022年 | 1月〜12月 | 608.9 | 億円 | 3,616.3 | 千台 |
| 2023年 | 1月〜12月 | 510.9 | 億円 | 3,063.9 | 千台 |
| 2024年 | 1月〜12月 | 465 | 億円 | 2,826.2 | 千台 |
主な企業
調査中
正式名: ちゅう房機器 › 電気がま(内数)
キッチン家電 › 電気冷蔵庫 | 国内市場規模・生産額・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 4,350 | 億円 | 5,354 | 千台 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 3,970 | 億円 | 4,497 | 千台 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 4,240 | 億円 | 5,008 | 千台 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 4,250 | 億円 | 5,177 | 千台 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 4,230 | 億円 | 5,018 | 千台 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 4,580 | 億円 | 5,048 | 千台 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 4,850 | 億円 | 5,212 | 千台 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 4,400 | 億円 | 4,425 | 千台 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 4,410 | 億円 | 4,351 | 千台 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 4,960 | 億円 | 4,952 | 千台 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 4,930 | 億円 | 5,013 | 千台 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 4,980 | 億円 | 5,163 | 千台 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 5,160 | 億円 | 5,369 | 千台 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 4,620 | 億円 | 4,851 | 千台 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 4,580 | 億円 | 4,543 | 千台 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 4,350 | 億円 | 4,224 | 千台 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 4,120 | 億円 | 3,875 | 千台 |
| 2002年 | 1月〜12月 | 3,250 | 億円 | 3,317 | 千台 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 2,810 | 億円 | 2,859 | 千台 |
| 2004年 | 1月〜12月 | 3,160 | 億円 | 3,020 | 千台 |
| 2005年注1 | 1月〜12月 | 2,893.8 | 億円 | 2,821.1 | 千台 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 2,607.7 | 億円 | 2,783.4 | 千台 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 2,190 | 億円 | 2,433.3 | 千台 |
| 2008年 | 1月〜12月 | 2,071.7 | 億円 | 1,923.7 | 千台 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 2,347.2 | 億円 | 1,903.8 | 千台 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 2,726.9 | 億円 | 2,195.9 | 千台 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 2,428.3 | 億円 | 2,007 | 千台 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 2,670.3 | 億円 | 2,066.4 | 千台 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 2,769.6 | 億円 | 2,068.3 | 千台 |
| 2014年 | 1月〜12月 | 2,709.4 | 億円 | 1,975.7 | 千台 |
| 2015年 | 1月〜12月 | 2,586.4 | 億円 | 1,787.7 | 千台 |
| 2016年 | 1月〜12月 | 2,711.6 | 億円 | 1,860.5 | 千台 |
| 2017年 | 1月〜12月 | 2,702.4 | 億円 | 1,819.8 | 千台 |
| 2018年 | 1月〜12月 | 2,689.2 | 億円 | 1,746.1 | 千台 |
| 2019年 | 1月〜12月 | 2,247.2 | 億円 | 1,537.9 | 千台 |
| 2020年 | 1月〜12月 | 2,234.9 | 億円 | 1,320.6 | 千台 |
| 2021年 | 1月〜12月 | 2,293.9 | 億円 | 1,261.5 | 千台 |
| 2022年 | 1月〜12月 | 2,438.3 | 億円 | 1,282.3 | 千台 |
| 2023年 | 1月〜12月 | 2,545.7 | 億円 | 1,055.4 | 千台 |
| 2024年 | 1月〜12月 | 2,337.8 | 億円 | 939.5 | 千台 |
正式名: ちゅう房機器 › 電気冷蔵庫(内数)
キッチン家電 | 国内市場規模・生産額
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 8,570 | 億円 | n/a | n/a |
| 1986年 | 1月〜12月 | 8,250 | 億円 | n/a | n/a |
| 1987年 | 1月〜12月 | 8,090 | 億円 | n/a | n/a |
| 1988年 | 1月〜12月 | 7,880 | 億円 | n/a | n/a |
| 1989年 | 1月〜12月 | 7,520 | 億円 | n/a | n/a |
| 1990年 | 1月〜12月 | 7,870 | 億円 | n/a | n/a |
| 1991年 | 1月〜12月 | 8,260 | 億円 | n/a | n/a |
| 1992年 | 1月〜12月 | 7,680 | 億円 | n/a | n/a |
| 1993年 | 1月〜12月 | 7,610 | 億円 | n/a | n/a |
| 1994年 | 1月〜12月 | 7,930 | 億円 | n/a | n/a |
| 1995年 | 1月〜12月 | 7,730 | 億円 | n/a | n/a |
| 1996年 | 1月〜12月 | 7,630 | 億円 | n/a | n/a |
| 1997年 | 1月〜12月 | 7,720 | 億円 | n/a | n/a |
| 1998年 | 1月〜12月 | 6,850 | 億円 | n/a | n/a |
| 1999年 | 1月〜12月 | 6,790 | 億円 | n/a | n/a |
| 2000年 | 1月〜12月 | 6,520 | 億円 | n/a | n/a |
| 2001年 | 1月〜12月 | 6,270 | 億円 | n/a | n/a |
| 2002年 | 1月〜12月 | 5,030 | 億円 | n/a | n/a |
| 2003年 | 1月〜12月 | 4,350 | 億円 | n/a | n/a |
| 2004年 | 1月〜12月 | 5,320 | 億円 | n/a | n/a |
| 2005年注1 | 1月〜12月 | 4,946.5 | 億円 | n/a | n/a |
| 2006年 | 1月〜12月 | 4,587.7 | 億円 | n/a | n/a |
| 2007年 | 1月〜12月 | 4,123.8 | 億円 | n/a | n/a |
| 2008年 | 1月〜12月 | 4,017.3 | 億円 | n/a | n/a |
| 2009年 | 1月〜12月 | 4,062.1 | 億円 | n/a | n/a |
| 2010年 | 1月〜12月 | 4,549.8 | 億円 | n/a | n/a |
| 2011年 | 1月〜12月 | 4,069.1 | 億円 | n/a | n/a |
| 2012年 | 1月〜12月 | 4,160.4 | 億円 | n/a | n/a |
| 2013年 | 1月〜12月 | 4,336.8 | 億円 | n/a | n/a |
| 2014年 | 1月〜12月 | 4,254.5 | 億円 | n/a | n/a |
| 2015年 | 1月〜12月 | 4,183.7 | 億円 | n/a | n/a |
| 2016年 | 1月〜12月 | 4,282.7 | 億円 | n/a | n/a |
| 2017年 | 1月〜12月 | 4,255.4 | 億円 | n/a | n/a |
| 2018年 | 1月〜12月 | 4,177.7 | 億円 | n/a | n/a |
| 2019年 | 1月〜12月 | 3,736.1 | 億円 | n/a | n/a |
| 2020年 | 1月〜12月 | 3,675 | 億円 | n/a | n/a |
| 2021年 | 1月〜12月 | 3,695.7 | 億円 | n/a | n/a |
| 2022年 | 1月〜12月 | 4,023.2 | 億円 | n/a | n/a |
| 2023年 | 1月〜12月 | 3,944.7 | 億円 | n/a | n/a |
| 2024年 | 1月〜12月 | 3,737.8 | 億円 | n/a | n/a |
主な企業
調査中
正式名: ちゅう房機器
注釈
- 注12005 年から経済産業省「生産動態統計」に切り替え(2004 年までは総務省統計局「日本の長期統計系列」表 08-09-f)。定義・範囲の違いで前後が段差になることがある
- ちゅう房機器 › 電子レンジ: 2014・2015 年は秘匿、2016 年に調査品目から外れる
- ちゅう房機器 › 電気がま: ジャー付を含む。
- ちゅう房機器: 電子レンジ・電気がま・ジャーポット・食器洗い乾燥機・電気冷蔵庫・クッキングヒーターの和。2014 年から電子レンジ・ジャーポットが秘匿・調査外のため 4 品目の和(定義が狭まる)
出典
| 期間 | 統計 | 表・資料 |
|---|---|---|
| 1985〜2004 年 | 総務省統計局「日本の長期統計系列」 | 表 08-09-f「主要品目の生産量及び生産額 - 電気機械器具の生産量及び生産額(昭和60年~平成16年)」 |
| 2005〜2024 年 | 経済産業省「生産動態統計」 | 年報・時系列表(品目ごとの対応は注釈) |
| 考察 | 経済産業省「生産動態統計」(このページの数字)、各社の経営判断の各ページと有価証券報告書の沿革 |