玩具の市場規模の推移 | 1985〜2024年
市場規模がどう推移したか?
縮小期(1985〜2000年)可動装置を有しない玩具の生産が半分以下に縮んだ。可動装置を有しないものは1985年の5,505.4万ダースから2000年の2,409.9万ダースへ減り、一方で可動装置を有するものは1,377.2万ダースから1,632.2万ダースへ増え、1993年には1,932.4万ダースをつけた。
急減期(2001〜2009年)国内の生産量が桁違いに落ちた。可動装置を有しないものは2001年の1,529.8万ダースから2005年の460.7万ダースへ減った。可動装置を有するものは2008年に2,068.3万ダースの山をつけたが、2009年は108.1万ダースと前年の約5%になった。
低位横ばい期(2010年〜)生産量は小さい水準で横ばいから微増が続いている。可動装置を有しないものは2010年の425.8万ダースから2024年の683.0万ダースへ戻し、可動装置を有するものは2023年まで50万ダース前後で推移した。
上場企業はどう意思決定したか?
国内生産が縮む時期、上場企業は製造から企画・販売へ軸足を移し、生産を海外へ移した。タカラトミーの前身トミーは1970年に香港に現地法人を設立するなど自前の海外進出を進め、1986年に東京・流山の2工場を閉鎖して希望退職約600名を募集した。プラザ合意後の円高で輸出採算が崩れると、製造部門を分社化し企画・開発・販売主体の会社へ転換し、1992年にはシンガポール生産を中止してタイ・香港へ移管した。
生産が急減した2000年代は、経営統合で規模を確保した。バンダイナムコHDの前身バンダイは1997年にセガ・エンタープライゼスとの対等合併を発表したが、契約締結前に解消した。2005年には少子化による国内市場の縮小とソフト開発費の高騰を前に、ナムコと経営統合した。トミーも2006年にタカラと合併した。
生産が低位で推移する2010年以降は、IPの横断展開と大人向け商品に注力した。バンダイナムコは赤字転落を受け、2010年にIP軸戦略へ経営を組み替え、2018年に大人のコア層向け高単価商品をBANDAI SPIRITSへ集約した。タカラトミーは業績の下降を受け、2015年に外部から招いたメイ氏に社長を委ねた。
玩具 › 可動装置を有するもの | 国内市場規模・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 13,772 | 千ダース |
| 1986年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 13,148 | 千ダース |
| 1987年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 12,466 | 千ダース |
| 1988年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 12,183 | 千ダース |
| 1989年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 14,353 | 千ダース |
| 1990年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 18,010 | 千ダース |
| 1991年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 14,332 | 千ダース |
| 1992年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 15,868 | 千ダース |
| 1993年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 19,324 | 千ダース |
| 1994年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 13,713 | 千ダース |
| 1995年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 11,167 | 千ダース |
| 1996年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 10,968 | 千ダース |
| 1997年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 16,116 | 千ダース |
| 1998年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 16,790 | 千ダース |
| 1999年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 16,839 | 千ダース |
| 2000年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 16,322 | 千ダース |
| 2001年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 13,170 | 千ダース |
| 2002年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 12,009 | 千ダース |
| 2003年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 10,092 | 千ダース |
| 2004年注1 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 9,801.9 | 千ダース |
| 2005年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 11,319.5 | 千ダース |
| 2006年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 15,719.4 | 千ダース |
| 2007年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 19,358.2 | 千ダース |
| 2008年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 20,683.4 | 千ダース |
| 2009年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 1,081.3 | 千ダース |
| 2010年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 644.7 | 千ダース |
| 2011年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 531.3 | 千ダース |
| 2012年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 555.3 | 千ダース |
| 2013年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 587.8 | 千ダース |
| 2014年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 563.1 | 千ダース |
| 2015年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 470.7 | 千ダース |
| 2016年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 526.1 | 千ダース |
| 2017年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 556.8 | 千ダース |
| 2018年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 516.5 | 千ダース |
| 2019年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 533.5 | 千ダース |
| 2020年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 489.8 | 千ダース |
| 2021年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 559.1 | 千ダース |
| 2022年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 553.6 | 千ダース |
| 2023年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 553.4 | 千ダース |
主な企業
調査中
玩具 › 可動装置を有しないもの | 国内市場規模・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 55,054 | 千ダース |
| 1986年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 47,509 | 千ダース |
| 1987年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 38,182 | 千ダース |
| 1988年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 41,222 | 千ダース |
| 1989年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 37,207 | 千ダース |
| 1990年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 31,804 | 千ダース |
| 1991年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 39,164 | 千ダース |
| 1992年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 36,340 | 千ダース |
| 1993年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 35,217 | 千ダース |
| 1994年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 34,603 | 千ダース |
| 1995年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 35,586 | 千ダース |
| 1996年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 38,762 | 千ダース |
| 1997年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 29,860 | 千ダース |
| 1998年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 24,306 | 千ダース |
| 1999年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 22,581 | 千ダース |
| 2000年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 24,099 | 千ダース |
| 2001年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 15,298 | 千ダース |
| 2002年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 8,104 | 千ダース |
| 2003年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 5,907 | 千ダース |
| 2004年注1 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 5,202.1 | 千ダース |
| 2005年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 4,606.6 | 千ダース |
| 2006年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 4,704.1 | 千ダース |
| 2007年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 4,487.5 | 千ダース |
| 2008年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 4,859.3 | 千ダース |
| 2009年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 4,810.1 | 千ダース |
| 2010年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 4,257.9 | 千ダース |
| 2011年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 4,551.8 | 千ダース |
| 2012年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 4,438 | 千ダース |
| 2013年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 4,498.4 | 千ダース |
| 2014年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 5,338.6 | 千ダース |
| 2015年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 5,651.5 | 千ダース |
| 2016年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 5,016.2 | 千ダース |
| 2017年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 4,742.8 | 千ダース |
| 2018年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 5,231.8 | 千ダース |
| 2019年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 5,547.9 | 千ダース |
| 2020年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 5,682.2 | 千ダース |
| 2021年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 6,617.5 | 千ダース |
| 2022年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 6,497.5 | 千ダース |
| 2023年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 6,826.6 | 千ダース |
| 2024年 | 1月〜12月 | n/a | n/a | 6,830 | 千ダース |
主な企業
調査中
注釈
- 注12004 年から経済産業省「生産動態統計」に切り替え(2003 年までは総務省統計局「日本の長期統計系列」表 08-09-n)。定義・範囲の違いで前後が段差になることがある
- 玩具 › 可動装置を有するもの: 機械玩具計(可動装置を有するもの)。2009年に電子応用玩具が約20百万ダース→0.7百万ダースへ激減し非連続。2011年からゼンマイ・フリクション玩具類が調査から外れ(1)~(2)の計
- 玩具 › 可動装置を有しないもの: プラスチック製玩具計(プラスチックモデル+その他のプラスチック製玩具)
出典
| 期間 | 統計 | 表・資料 |
|---|---|---|
| 1985〜2003 年 | 総務省統計局「日本の長期統計系列」 | 表 08-09-n「主要品目の生産量及び生産額 - 日用品生産量(昭和60年~平成15年)」 |
| 2004〜2024 年 | 経済産業省「生産動態統計」 | 年報・時系列表(品目ごとの対応は注釈) |
| 考察 | 経済産業省「生産動態統計」・総務省統計局「日本の長期統計系列」表8-9(このページの数字)、各社の経営判断の各ページと有価証券報告書の沿革 |