産業用ロボットの市場規模の推移 | 1985〜2024年
市場規模がどう推移したか?
立ち上がり期(1985〜2000年)生産額は増減を繰り返しながら伸びた。1987年の1,100億円を底に1991年には2,890億円まで増え、1993年に1,920億円へ落ちたあと、2000年には3,980億円に達した(1995年以前は操縦ロボットを含む)。
停滞期(2001〜2013年)山と谷が大きくなり、水準は上がらなかった。生産額は2007年に4,827億円まで伸びたが、2009年には1,737億円へ急減した。2013年も3,612億円で、2007年の水準には戻らなかった。
拡大期(2014〜2024年)台数と金額がともに過去の山を超えた。プレイバックロボットの生産台数は2014年の9.6万台から2022年の19.2万台へ倍増し、生産額は2022年に7,255億円で最高となった。2024年は5,402億円まで下がった。
上場企業はどう意思決定したか?
市場が立ち上がる前に、NCとサーボの要素技術を持つ社が参入した。ファナックは1972年に富士通のNC部門を独立採算の会社として分社創業し、1974年には顧客の工作機械メーカーと競合しない最終製品として、NCとサーボの技術を転用して産業用ロボットに参入した。1982年にGMとの共同出資でGMFanuc ROBOTICSを設立し、1985年には価格と利益率35%を先に決めて開発する商品哲学で、高シェアと高収益を両立させた。
生産額が増減を繰り返した1990年代には、海外の拠点を整えた。ファナックは1992年にGMFanuc ROBOTICSを全額出資子会社化し、1997年に上海でロボットの合弁会社を設立した。安川電機は1994年に欧州ロボテック社を買収し、1999年に上海に現地法人を設立した。
2009年の急減を経た拡大期には、中国と国内の生産体制に投資した。安川電機は2012年に中国統括会社を設立し、2015年に本社を再編してロボット村を新設した。同じ2015年、ファナックはアクティビストの要求を受けて配当性向を30%から60%へ倍増させた。
産業用ロボット › プレイバックロボット | 国内市場規模・生産額・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 710 | 億円 | 11,849 | 台 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 550 | 億円 | 9,542 | 台 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 400 | 億円 | 8,520 | 台 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 570 | 億円 | 12,817 | 台 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 740 | 億円 | 16,348 | 台 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 950 | 億円 | 19,159 | 台 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 1,110 | 億円 | 21,444 | 台 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 880 | 億円 | 16,963 | 台 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 740 | 億円 | 15,663 | 台 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 640 | 億円 | 15,488 | 台 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 760 | 億円 | 20,233 | 台 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 770 | 億円 | 22,029 | 台 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 1,000 | 億円 | 27,992 | 台 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 860 | 億円 | 23,176 | 台 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 860 | 億円 | 24,681 | 台 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 960 | 億円 | 30,360 | 台 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 960 | 億円 | 33,681 | 台 |
| 2002年 | 1月〜12月 | 920 | 億円 | 32,862 | 台 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 1,230 | 億円 | 40,785 | 台 |
| 2004年 | 1月〜12月 | 1,480 | 億円 | 48,366 | 台 |
| 2005年注1 | 1月〜12月 | 1,627.8 | 億円 | 61,078 | 台 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 1,563.9 | 億円 | 56,681 | 台 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 1,602.4 | 億円 | 61,139 | 台 |
| 2008年 | 1月〜12月 | 1,634.3 | 億円 | 60,435 | 台 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 660.8 | 億円 | 24,026 | 台 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 1,307.9 | 億円 | 55,205 | 台 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 1,814.4 | 億円 | 76,281 | 台 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 1,737.1 | 億円 | 73,104 | 台 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 1,740.3 | 億円 | 74,584 | 台 |
| 2014年 | 1月〜12月 | 2,136.8 | 億円 | 95,578 | 台 |
| 2015年 | 1月〜12月 | 2,419.6 | 億円 | 101,644 | 台 |
| 2016年 | 1月〜12月 | 2,548.2 | 億円 | 111,621 | 台 |
| 2017年 | 1月〜12月 | 3,183.7 | 億円 | 149,729 | 台 |
| 2018年 | 1月〜12月 | 3,080.6 | 億円 | 146,393 | 台 |
| 2019年 | 1月〜12月 | 2,581 | 億円 | 116,133 | 台 |
| 2020年 | 1月〜12月 | 2,513.2 | 億円 | 123,017 | 台 |
| 2021年 | 1月〜12月 | 3,259.6 | 億円 | 165,469 | 台 |
| 2022年 | 1月〜12月 | 3,999.7 | 億円 | 192,149 | 台 |
| 2023年 | 1月〜12月 | 3,749.6 | 億円 | 155,301 | 台 |
| 2024年 | 1月〜12月 | 2,639 | 億円 | 115,364 | 台 |
主な企業
調査中
正式名: 産業用ロボット › プレイバックロボット(内数)
産業用ロボット › 数値制御ロボット | 国内市場規模・生産額・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 460 | 億円 | 4,153 | 台 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 430 | 億円 | 4,137 | 台 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 470 | 億円 | 3,744 | 台 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 780 | 億円 | 7,110 | 台 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 960 | 億円 | 7,614 | 台 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 1,130 | 億円 | 9,040 | 台 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 1,220 | 億円 | 10,392 | 台 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 810 | 億円 | 6,397 | 台 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 880 | 億円 | 5,890 | 台 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 1,170 | 億円 | 7,279 | 台 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 1,540 | 億円 | 8,902 | 台 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 1,550 | 億円 | 11,051 | 台 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 1,910 | 億円 | 11,600 | 台 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 1,510 | 億円 | 10,936 | 台 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 1,680 | 億円 | 15,826 | 台 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 2,380 | 億円 | 20,700 | 台 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 1,140 | 億円 | 11,943 | 台 |
| 2002年 | 1月〜12月 | 1,050 | 億円 | 11,721 | 台 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 1,430 | 億円 | 15,175 | 台 |
| 2004年 | 1月〜12月 | 1,660 | 億円 | 19,153 | 台 |
| 2005年注1 | 1月〜12月 | 1,934.2 | 億円 | 18,967 | 台 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 2,345.3 | 億円 | 22,882 | 台 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 2,338.9 | 億円 | 22,675 | 台 |
| 2008年 | 1月〜12月 | 1,955.2 | 億円 | 19,818 | 台 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 758.5 | 億円 | 9,003 | 台 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 2,226.7 | 億円 | 22,748 | 台 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 2,039.9 | 億円 | 22,271 | 台 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 1,533.5 | 億円 | 20,093 | 台 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 1,293.1 | 億円 | 20,359 | 台 |
| 2014年 | 1月〜12月 | 1,706.7 | 億円 | 27,820 | 台 |
| 2015年 | 1月〜12月 | 1,679.7 | 億円 | 27,911 | 台 |
| 2016年 | 1月〜12月 | 1,772.2 | 億円 | 30,900 | 台 |
| 2017年 | 1月〜12月 | 2,353 | 億円 | 45,834 | 台 |
| 2018年 | 1月〜12月 | 2,618.7 | 億円 | 52,008 | 台 |
| 2019年 | 1月〜12月 | 2,026.7 | 億円 | 26,769 | 台 |
| 2020年 | 1月〜12月 | 2,210.9 | 億円 | 28,596 | 台 |
| 2021年 | 1月〜12月 | 2,750.1 | 億円 | 35,162 | 台 |
| 2022年 | 1月〜12月 | 2,659 | 億円 | 38,773 | 台 |
| 2023年 | 1月〜12月 | 1,952.5 | 億円 | 34,676 | 台 |
| 2024年 | 1月〜12月 | 2,212.7 | 億円 | 35,172 | 台 |
主な企業
調査中
正式名: 産業用ロボット › 数値制御ロボット(内数)
産業用ロボット | 国内市場規模・生産額
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 1,440 | 億円 | n/a | n/a |
| 1986年 | 1月〜12月 | 1,240 | 億円 | n/a | n/a |
| 1987年 | 1月〜12月 | 1,100 | 億円 | n/a | n/a |
| 1988年 | 1月〜12月 | 1,640 | 億円 | n/a | n/a |
| 1989年 | 1月〜12月 | 2,040 | 億円 | n/a | n/a |
| 1990年 | 1月〜12月 | 2,540 | 億円 | n/a | n/a |
| 1991年 | 1月〜12月 | 2,890 | 億円 | n/a | n/a |
| 1992年 | 1月〜12月 | 2,060 | 億円 | n/a | n/a |
| 1993年 | 1月〜12月 | 1,920 | 億円 | n/a | n/a |
| 1994年 | 1月〜12月 | 2,070 | 億円 | n/a | n/a |
| 1995年 | 1月〜12月 | 2,640 | 億円 | n/a | n/a |
| 1996年 | 1月〜12月 | 2,680 | 億円 | n/a | n/a |
| 1997年 | 1月〜12月 | 3,420 | 億円 | n/a | n/a |
| 1998年 | 1月〜12月 | 2,820 | 億円 | n/a | n/a |
| 1999年 | 1月〜12月 | 3,050 | 億円 | n/a | n/a |
| 2000年 | 1月〜12月 | 3,980 | 億円 | n/a | n/a |
| 2001年 | 1月〜12月 | 2,610 | 億円 | n/a | n/a |
| 2002年 | 1月〜12月 | 2,390 | 億円 | n/a | n/a |
| 2003年 | 1月〜12月 | 3,320 | 億円 | n/a | n/a |
| 2004年 | 1月〜12月 | 3,910 | 億円 | n/a | n/a |
| 2005年注1 | 1月〜12月 | 4,363.3 | 億円 | n/a | n/a |
| 2006年 | 1月〜12月 | 4,797.6 | 億円 | n/a | n/a |
| 2007年 | 1月〜12月 | 4,827 | 億円 | n/a | n/a |
| 2008年 | 1月〜12月 | 4,456.9 | 億円 | n/a | n/a |
| 2009年 | 1月〜12月 | 1,737.4 | 億円 | n/a | n/a |
| 2010年 | 1月〜12月 | 4,066.6 | 億円 | n/a | n/a |
| 2011年 | 1月〜12月 | 4,465.4 | 億円 | n/a | n/a |
| 2012年 | 1月〜12月 | 3,866.7 | 億円 | n/a | n/a |
| 2013年 | 1月〜12月 | 3,611.8 | 億円 | n/a | n/a |
| 2014年 | 1月〜12月 | 4,470.2 | 億円 | n/a | n/a |
| 2015年 | 1月〜12月 | 4,771.4 | 億円 | n/a | n/a |
| 2016年 | 1月〜12月 | 5,014.7 | 億円 | n/a | n/a |
| 2017年 | 1月〜12月 | 6,306.6 | 億円 | n/a | n/a |
| 2018年 | 1月〜12月 | 6,512.7 | 億円 | n/a | n/a |
| 2019年 | 1月〜12月 | 5,311.8 | 億円 | n/a | n/a |
| 2020年 | 1月〜12月 | 5,319.1 | 億円 | n/a | n/a |
| 2021年 | 1月〜12月 | 6,636.1 | 億円 | n/a | n/a |
| 2022年 | 1月〜12月 | 7,254.7 | 億円 | n/a | n/a |
| 2023年 | 1月〜12月 | 6,254.1 | 億円 | n/a | n/a |
| 2024年 | 1月〜12月 | 5,401.6 | 億円 | n/a | n/a |
主な企業
調査中
注釈
- 注12005 年から経済産業省「生産動態統計」に切り替え(2004 年までは総務省統計局「日本の長期統計系列」表 08-09-e)。定義・範囲の違いで前後が段差になることがある
- 産業用ロボット: 平成7年以前は操縦ロボットを含む。
出典
| 期間 | 統計 | 表・資料 |
|---|---|---|
| 1985〜2004 年 | 総務省統計局「日本の長期統計系列」 | 表 08-09-e「主要品目の生産量及び生産額 - 一般産業用機械の生産量及び生産額(昭和60年~平成16年)」 |
| 2005〜2024 年 | 経済産業省「生産動態統計」 | 年報・時系列表(品目ごとの対応は注釈) |
| 考察 | 経済産業省「生産動態統計」・総務省統計局「日本の長期統計系列」表8-9-e(このページの数字)、各社の経営判断の各ページと有価証券報告書の沿革 |