オートバイの市場規模の推移 | 1985〜2024年
市場規模がどう推移したか?
縮小期(1985〜2007年)生産台数は減ったが、生産額は維持した。台数は1985年の453.6万台から2005年の179.2万台まで減った。生産額は1985年の6,930億円に対し、2007年に7,800.4億円で山をつけた。この間に50cc以下は201.5万台から29.9万台に減り、250cc以上は67.8万台から2006年の103.9万台へ増えた。
急減期(2008〜2011年)台数と金額がともに落ち込んだ。台数は2010年に66.3万台となり、生産額は2011年に2,714.4億円で底をつけた。
大型車への集中期(2012年〜)台数は低い水準のまま、金額が戻った。台数は2020年の48.5万台で底をつけ、2024年は63.9万台だった。2024年の生産額は4,760.1億円で、そのうち250cc以上が4,100.6億円を占めた。
上場企業はどう意思決定したか?
各社は国内の原付市場ではなく、中・大型車と海外市場で競争する道を選んだ。ホンダは1946年に旧軍払下げエンジンを自転車用補助動力へ転用して事業を立ち上げ、1948年に完成車へ事業を組み替えて法人化した。川崎重工業は1966年、原付第一種が7割を占める国内市場で正面から戦う条件を欠いたため、中・大型車の需要が厚い米国に販売会社を設立した。その後、1981年にKawasaki Motors Mfg.を設立し、2021年に二輪事業を分社化した。
国内の需要が落ちるたびに、過剰になった生産能力を清算した。ヤマハ発動機は1983年、HY戦争の競争劣位で膨らんだ過剰生産と隠れ損失を、年産半減と一括損失処理で清算した。生産額が底へ向かった2009年には、リーマン後の需要急減に対して工場再編・希望退職・在庫圧縮で損益分岐点を引き下げた。2021年には静岡県内に分散した生産拠点を本社工場へ集約した。
国内生産が縮小した時期には、海外に生産会社を設立した。ヤマハ発動機は1998年にYamaha Motor Vietnam、2007年にYamaha Motor Philippinesを設立した。
オートバイ | 国内市場規模・生産額・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 6,930 | 億円 | 4,536 | 千台 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 5,690 | 億円 | 3,397 | 千台 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 4,770 | 億円 | 2,631 | 千台 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 5,110 | 億円 | 2,946 | 千台 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 5,040 | 億円 | 2,794 | 千台 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 5,190 | 億円 | 2,807 | 千台 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 5,910 | 億円 | 3,029 | 千台 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 6,670 | 億円 | 3,197 | 千台 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 6,450 | 億円 | 3,023 | 千台 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 5,770 | 億円 | 2,725 | 千台 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 5,670 | 億円 | 2,753 | 千台 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 5,550 | 億円 | 2,584 | 千台 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 6,060 | 億円 | 2,676 | 千台 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 6,450 | 億円 | 2,636 | 千台 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 6,020 | 億円 | 2,252 | 千台 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 6,300 | 億円 | 2,415 | 千台 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 6,040 | 億円 | 2,328 | 千台 |
| 2002年 | 1月〜12月 | 5,990 | 億円 | 2,115 | 千台 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 5,640 | 億円 | 1,831 | 千台 |
| 2004年注1 | 1月〜12月 | 5,966.5 | 億円 | 1,739.6 | 千台 |
| 2005年 | 1月〜12月 | 6,762.7 | 億円 | 1,791.6 | 千台 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 7,169.7 | 億円 | 1,771.4 | 千台 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 7,800.4 | 億円 | 1,676.1 | 千台 |
| 2008年 | 1月〜12月 | 6,255.3 | 億円 | 1,226.8 | 千台 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 3,048.3 | 億円 | 644.9 | 千台 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 2,819.6 | 億円 | 663 | 千台 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 2,714.4 | 億円 | 639.2 | 千台 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 2,934.4 | 億円 | 595.5 | 千台 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 2,862.6 | 億円 | 563.2 | 千台 |
| 2014年 | 1月〜12月 | 3,268.1 | 億円 | 597.1 | 千台 |
| 2015年 | 1月〜12月 | 3,089.9 | 億円 | 522.4 | 千台 |
| 2016年 | 1月〜12月 | 3,140.1 | 億円 | 560.5 | 千台 |
| 2017年 | 1月〜12月 | 3,621.7 | 億円 | 646 | 千台 |
| 2018年 | 1月〜12月 | 3,713 | 億円 | 651.7 | 千台 |
| 2019年 | 1月〜12月 | 3,220 | 億円 | 567.4 | 千台 |
| 2020年 | 1月〜12月 | 2,743.8 | 億円 | 484.6 | 千台 |
| 2021年 | 1月〜12月 | 3,720.3 | 億円 | 646.9 | 千台 |
| 2022年 | 1月〜12月 | 4,422.7 | 億円 | 694.9 | 千台 |
| 2023年 | 1月〜12月 | 5,049 | 億円 | 680.8 | 千台 |
| 2024年 | 1月〜12月 | 4,760.1 | 億円 | 639.4 | 千台 |
主な企業
調査中
正式名: 二輪自動車
オートバイ › 50cc以下 | 国内市場規模・生産額・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 1,550 | 億円 | 2,015 | 千台 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 1,380 | 億円 | 1,713 | 千台 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 980 | 億円 | 1,190 | 千台 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 1,240 | 億円 | 1,457 | 千台 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 1,230 | 億円 | 1,408 | 千台 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 1,250 | 億円 | 1,343 | 千台 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 1,330 | 億円 | 1,340 | 千台 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 1,220 | 億円 | 1,181 | 千台 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 1,040 | 億円 | 972 | 千台 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 960 | 億円 | 875 | 千台 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 1,070 | 億円 | 952 | 千台 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 1,070 | 億円 | 948 | 千台 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 1,060 | 億円 | 934 | 千台 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 900 | 億円 | 839 | 千台 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 770 | 億円 | 680 | 千台 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 750 | 億円 | 637 | 千台 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 720 | 億円 | 611 | 千台 |
| 2002年 | 1月〜12月 | 700 | 億円 | 589 | 千台 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 520 | 億円 | 458 | 千台 |
| 2004年注1 | 1月〜12月 | 390.6 | 億円 | 331.4 | 千台 |
| 2005年 | 1月〜12月 | 381.8 | 億円 | 298.5 | 千台 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 391.6 | 億円 | 306.2 | 千台 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 337.7 | 億円 | 264.3 | 千台 |
| 2008年 | 1月〜12月 | 217.1 | 億円 | 162.9 | 千台 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 160.6 | 億円 | 108.4 | 千台 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 137.8 | 億円 | 87.5 | 千台 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 156.2 | 億円 | 104.9 | 千台 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 143.8 | 億円 | 90.9 | 千台 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 118.2 | 億円 | 74.9 | 千台 |
| 2014年 | 1月〜12月 | 117.6 | 億円 | 76.6 | 千台 |
| 2015年 | 1月〜12月 | 90 | 億円 | 66.4 | 千台 |
| 2016年 | 1月〜12月 | 155.1 | 億円 | 99.3 | 千台 |
| 2017年 | 1月〜12月 | 193.2 | 億円 | 129.1 | 千台 |
| 2018年 | 1月〜12月 | 208.7 | 億円 | 140.9 | 千台 |
| 2019年 | 1月〜12月 | 206.2 | 億円 | 131 | 千台 |
| 2020年 | 1月〜12月 | 196.9 | 億円 | 122.2 | 千台 |
| 2021年 | 1月〜12月 | 231.2 | 億円 | 142.4 | 千台 |
| 2022年 | 1月〜12月 | 250.8 | 億円 | 152.5 | 千台 |
| 2023年 | 1月〜12月 | 168.1 | 億円 | 93.2 | 千台 |
| 2024年 | 1月〜12月 | 196.5 | 億円 | 108.7 | 千台 |
主な企業
調査中
正式名: 二輪自動車 › 50cc以下(内数)
オートバイ › 250cc以上 | 国内市場規模・生産額・生産量
| 年 | 月 | 生産額 | 単位 | 生産量 | 単位 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1985年 | 1月〜12月 | 2,890 | 億円 | 678 | 千台 |
| 1986年 | 1月〜12月 | 2,560 | 億円 | 588 | 千台 |
| 1987年 | 1月〜12月 | 2,180 | 億円 | 498 | 千台 |
| 1988年 | 1月〜12月 | 2,050 | 億円 | 472 | 千台 |
| 1989年 | 1月〜12月 | 2,140 | 億円 | 490 | 千台 |
| 1990年 | 1月〜12月 | 2,240 | 億円 | 507 | 千台 |
| 1991年 | 1月〜12月 | 2,660 | 億円 | 596 | 千台 |
| 1992年 | 1月〜12月 | 3,080 | 億円 | 683 | 千台 |
| 1993年 | 1月〜12月 | 2,880 | 億円 | 637 | 千台 |
| 1994年 | 1月〜12月 | 2,530 | 億円 | 550 | 千台 |
| 1995年 | 1月〜12月 | 2,580 | 億円 | 545 | 千台 |
| 1996年 | 1月〜12月 | 2,650 | 億円 | 570 | 千台 |
| 1997年 | 1月〜12月 | 3,070 | 億円 | 649 | 千台 |
| 1998年 | 1月〜12月 | 3,680 | 億円 | 742 | 千台 |
| 1999年 | 1月〜12月 | 3,880 | 億円 | 801 | 千台 |
| 2000年 | 1月〜12月 | 3,970 | 億円 | 851 | 千台 |
| 2001年 | 1月〜12月 | 3,940 | 億円 | 858 | 千台 |
| 2002年 | 1月〜12月 | 3,850 | 億円 | 742 | 千台 |
| 2003年 | 1月〜12月 | 3,920 | 億円 | 761 | 千台 |
| 2004年注1 | 1月〜12月 | 4,435.1 | 億円 | 832.4 | 千台 |
| 2005年 | 1月〜12月 | 5,137.6 | 億円 | 953.4 | 千台 |
| 2006年 | 1月〜12月 | 5,669.3 | 億円 | 1,039.2 | 千台 |
| 2007年 | 1月〜12月 | 6,271.8 | 億円 | 963.2 | 千台 |
| 2008年 | 1月〜12月 | 5,062.4 | 億円 | 742.7 | 千台 |
| 2009年 | 1月〜12月 | 2,414 | 億円 | 353.7 | 千台 |
| 2010年 | 1月〜12月 | 2,263.2 | 億円 | 385.9 | 千台 |
| 2011年 | 1月〜12月 | 2,177.5 | 億円 | 365.1 | 千台 |
| 2012年 | 1月〜12月 | 2,380.3 | 億円 | 373.1 | 千台 |
| 2013年 | 1月〜12月 | 2,356.3 | 億円 | 372.6 | 千台 |
| 2014年 | 1月〜12月 | 2,691.6 | 億円 | 395.4 | 千台 |
| 2015年 | 1月〜12月 | 2,603.2 | 億円 | 348.1 | 千台 |
| 2016年 | 1月〜12月 | 2,614.8 | 億円 | 356.6 | 千台 |
| 2017年 | 1月〜12月 | 3,041.3 | 億円 | 404.2 | 千台 |
| 2018年 | 1月〜12月 | 3,103.6 | 億円 | 389.8 | 千台 |
| 2019年 | 1月〜12月 | 2,652.8 | 億円 | 333.7 | 千台 |
| 2020年 | 1月〜12月 | 2,213.1 | 億円 | 269.9 | 千台 |
| 2021年 | 1月〜12月 | 3,084.4 | 億円 | 392.3 | 千台 |
| 2022年 | 1月〜12月 | 3,726.2 | 億円 | 434.2 | 千台 |
| 2023年 | 1月〜12月 | 4,429.2 | 億円 | 481.2 | 千台 |
| 2024年 | 1月〜12月 | 4,100.6 | 億円 | 427.2 | 千台 |
主な企業
調査中
正式名: 二輪自動車 › 250cc以上(内数)
注釈
- 注12004 年から経済産業省「生産動態統計」に切り替え(2003 年までは総務省統計局「日本の長期統計系列」表 08-09-g)。定義・範囲の違いで前後が段差になることがある
- 二輪自動車: モータースクータを含む。
- 二輪自動車: 4区分の合計
出典
| 期間 | 統計 | 表・資料 |
|---|---|---|
| 1985〜2003 年 | 総務省統計局「日本の長期統計系列」 | 表 08-09-g「主要品目の生産量及び生産額 - 輸送機械の生産量及び生産額(昭和60年~平成15年)」 |
| 2004〜2024 年 | 経済産業省「生産動態統計」 | 年報・時系列表(品目ごとの対応は注釈) |
| 考察 | 経済産業省「生産動態統計」・総務省統計局「日本の長期統計系列」(このページの数字)、各社の経営判断の各ページと有価証券報告書の沿革 |